Rzemiosła

Czy wiesz, jak wygląda ceramika okresu prehistorii i wczesnego średniowiecza?

Ceramiką nazywamy naczynia o najróżniejszych kształtach i funkcjach, figurki religijne lub zabawki. Ceramika pochodząca z pierwszego zasiedlenia naszego grodziska (ceramika kultury łużyckiej) była cebulastego kształtu. Typowe są naczynia z dwoma uchami, miski lub proste filiżanki. Ceramika kultury łużyckiej nie była jeszcze wytwarzana na kole garncarskim, lecz modelowana ręcznie. Na przekór temu wydaje się ceramika łużycka na pierwszy rzut oka piękniejsza i bardziej jakościowa w porównaniu z późniejszą ceramiką Słowian. Była ona dobrze wypalona, czarna i polerowana na wysoki połysk. Nie brakowało również bogatego zdobienia o różnych kształtach i kolorach. Resztki  malowanych dekoracji ceramiki znajdywane są raczej rzadko, na naszym grodzisku jednak odkryto kilka z nich.

Ceramika kultury łużyckiej (zdjęcie Muzeum Historyczne w Bielsku-Białej)

Ceramika kultury łużyckiej (Muzeum Bielsko)

Zdobienie ceramiki kultury łużyckiej (zdjęcie Muzeum Těšínska)

Zdobienie ceramiki kultury łużyckiej

Malowana ceramika z okresu halsztackiego (Kocobędz)

Malowana ceramika z okresu halsztackiego (Kocobędz)

Fala słowiańska (zdjęcie Muzeum Těšínska)

Fala słowiańska

Ceramika słowiańska (zdjęcie Muzeum Těšínska)

Ceramika słowiańska

Ceramika Słowian wygląda na pierwszy rzut oka grubsza, aczkolwiek używano już koła garncarskiego. Naczynia miały często kształt garnków i kubków bez ucha, z wygiętym brzegiem. Typowym słowiańskim przedmiotem ceramicznym jest tzw. prażnica, która służyła do prażenia zboża i pieczenia placków chlebowych. Naczynia Słowian są mocno wypalone udoskonalone poprzez dodanie materiałów schudzających (np słoma). Najczęściej dekorowane są tzw. słowiańską falą.

Znaki ceramiczne (zdjęcie Muzeum Těšínska)

Znaki ceramiczne

Na dnie naczyń można znalezć znaki ceramiczne, które służyły prawdopodobnie jako podpis poszczególnych twórców. Z Kocobędza również pochodzi kilka naczyń z takimi znakami!

 

 

 

Czy były przetwarzane jeszcze inne materiały?

Repliki drewnianych wiader (zdjęcie P. Rajnoch)

Repliki drewnianych wiader

Grzywny (zdjęcie P. Rajnoch)

Grzywny

W prehistorii i wczesnym średniowieczu oprócz ceramiki powszechnie używane były naczynia drewniane, jednak z powodu szybkiego procesu rozkładania praktycznie w ogóle się nie zachowały. Tak samo naczynia metalowe, które są bardzo cenne, znajdowane są rzadko. Metal był jednak bardzo ważnym materiałem. Dla Słowian było to szczególnie żelazo. W Kocobędzu znaleziono mnóstwo przedmiotów udowadniających  produkcję żelaża, np grzywny. Napewno nie wiesz, co to jest grzywna. Grzywna to żelazo swym kształtem przypominające topór. W ten sposób obrabiano żelazo do magazynowania lub do sprzedaży. Oprócz grzywien znaleziono na grodzisku również kuznie i piece, które wyglądały jak małe iglo.